معنی اعداد و حروف روی لاستیک؛ راهنمای کامل خواندن اندازه تایر
وقتی قصد تعویض یا ارتقای لاستیک خودرو را دارید، بهترین نقطه برای شروع، نگاهی دقیق به دیواره جانبی لاستیک فعلی است. روی این قسمت مجموعه ای از اعداد و حروف نوشته شده که هر کدام بیانگر ویژگی خاصی از تایر هستند؛ از نوع و عرض لاستیک گرفته تا نسبت ارتفاع، نوع ساختار، قطر رینگ، شاخص بار و سرعت مجاز. در ادامه به صورت مرحله به مرحله یاد میگیریم که هر کدام از این نشانه ها چه معنایی دارند.
نوع لاستیک (حرف اول روی لاستیک)
اولین حرف روی دیواره لاستیک نشان میدهد تایر مربوط به چه نوع وسیلهای است:
P مخفف Passenger، یعنی مخصوص خودروهای سواری. این نوع لاستیک برای انواع خودروهای شخصی، شاسی بلند (SUV)، کراساوور، ون و وانتهای سبک طراحی شده است. همچنین بسیاری از خودروهای برقی (EV) نیز از همین نوع استفاده می کنند. البته برخی تایرهای مخصوص خودروهای برقی با علامت EV مشخص میشوند. لاستیک های سواری عموما یکی از این دو نشانه را دارند.
LT مخفف Light Truck، مخصوص خودروهای نیمه سنگین، وانتهای بزرگ و شاسیبلندهایی است که بار یا یدک میکشند. این تایرها تحمل وزن بالاتری دارند.
ST مخفف Special Trailer، ویژه تریلرها و یدکها مانند کاروان، تریلر قایق یا بارکش هستند.
اگر قبل از عدد حرفی نباشد، به آن تایر متریک یا اروپایی میگویند. این تایرها نیز برحسب میلیمتر اندازهگیری میشوند اما ظرفیت بار متفاوتی نسبت به تایرهای P یا LT دارند.
عرض لاستیکس
سه رقم بعد از حرف اول، عرض لاستیک را بر حسب میلیمتر نشان میدهد. این عدد فاصلهی بین دو دیوارهی کناری لاستیک است (وقتی از روبهرو به آن نگاه کنید).
برای مثال، در عدد 215/65R16، عدد 215 به معنای عرض ۲۱۵ میلیمتری لاستیک است.
نسبت ارتفاع به عرض (Aspect Ratio)
عدد دو رقمی بعد از علامت «/» نشاندهندهی نسبت ارتفاع دیواره لاستیک به عرض آن است و با درصد بیان میشود. هرچه این عدد بیشتر باشد، دیواره لاستیک بلندتر است و هرچه کمتر باشد، لاستیک کمپروفیلتر و اسپرتتر است.
برای نمونه، در عدد 215/65R16، عدد 65 یعنی ارتفاع دیواره لاستیک ۶۵٪ از عرض آن است.
بهعبارت دیگر، اگر عرض ۲۱۵ میلیمتر باشد، ارتفاع دیواره حدود ۱۴۰ میلیمتر (۵.۵ اینچ) خواهد بود.
نوع ساختار (Construction Type)
حرف بعدی معمولاً «R» یا «D» است و نوع ساختار درونی لاستیک را نشان میدهد:
R – رادیال
امروزه تقریباً تمام لاستیکهای خودروها از نوع رادیال (Radial) هستند. در این نوع تایر، لایههای درونی (که از ترکیب الیاف و فولاد ساخته شدهاند) بهصورت عمود بر جهت حرکت قرار میگیرند.
مزایای لاستیک رادیال عبارتاند از:
چسبندگی بالاتر به جاده
مصرف سوخت کمتر یا افزایش برد خودروهای برقی
دوام بیشتر و سواری نرمتر
D – بایاس یا ضربدری (Diagonal Ply)
در تایرهای بایاس یا Cross-Ply، لایهها بهصورت ضربدری روی هم قرار میگیرند. این نوع ساختار در گذشته مرسوم بود و هنوز در برخی موتورسیکلتها و تریلرها دیده میشود.
قطر رینگ
عدد دو رقمی بعد از حرف ساختار، قطر رینگ (Wheel Diameter) را بر حسب اینچ مشخص میکند.
برای مثال، در 215/65R16، عدد 16 یعنی لاستیک روی رینگ ۱۶ اینچی نصب میشود.
شاخص بار (Load Index)
عدد دو یا سه رقمی بعد از قطر رینگ نشاندهندهی ظرفیت تحمل وزن تایر است.
این عدد بیان میکند هر لاستیک در فشار هوای استاندارد، چه مقدار وزن را میتواند تحمل کند.
برای نمونه، عدد 89 یعنی لاستیک در فشار حداکثری میتواند حدود ۵۸۰ کیلوگرم (۱,۲۷۹ پوند) وزن را تحمل کند.
تفسیر دقیق این اعداد در جدول شاخص بار (Load Index Chart) مشخص شده است.
نکته: برخی لاستیکهای پنچررو (Run-Flat) با حرف F در ادامهی شاخص بار مشخص میشوند که نوع ساختار تقویتشدهی آنها را نشان میدهد.
شاخص سرعت (Speed Rating)
آخرین حرف در اندازه لاستیک، شاخص سرعت تایر را نشان میدهد. این شاخص مشخص میکند لاستیک تا چه سرعتی میتواند بدون خطر و در شرایط پایدار کار کند.
هرچه حرف بالاتر باشد، مقاومت حرارتی تایر بیشتر و کنترل آن در سرعتهای بالا بهتر است. البته توجه داشته باشید که سرعت خودرو نباید بیشتر از پایینترین شاخص سرعت بین لاستیکهای نصبشده باشد.
برخی از شاخصهای سرعت رایج عبارتاند از:
S = تا ۱۸۰ کیلومتر بر ساعت
T = تا ۱۹۰ کیلومتر بر ساعت
H = تا ۲۱۰ کیلومتر بر ساعت
V = تا ۲۴۰ کیلومتر بر ساعت
W = تا ۲۷۰ کیلومتر بر ساعت
بررسی یک مثال از اعداد روی لاستیک
اگر روی لاستیک شما نوشته شده باشد: P215/65R16 89H
توضیح آن بهصورت زیر است:
P → مخصوص خودروهای سواری
215 → عرض لاستیک (۲۱۵ میلیمتر)
65 → نسبت ارتفاع به عرض (۶۵٪)
R → ساختار رادیال
16 → قطر رینگ (۱۶ اینچ)
89 → شاخص بار (تحمل حدود ۵۸۰ کیلوگرم)
H → شاخص سرعت (حداکثر ۲۱۰ کیلومتر بر ساعت)
