اثر هورمونهای رشد در لبنیات صنعتی بر ناباروری زنان
مقدمه
در دهههای اخیر، استفاده از هورمونهای رشد در صنعت دامداری بهمنظور افزایش تولید شیر در گاوها رایج شده است. یکی از این هورمونها، هورمون رشد گاوی (bovine somatotropin یا bST) است که بهصورت مصنوعی تولید و به گاوها تزریق میشود تا میزان تولید شیر را افزایش دهد. این هورمونها میتوانند در شیر موجود باشند و با مصرف آن توسط انسانها، ممکن است بر سلامت و عملکرد سیستمهای مختلف بدن، بهویژه سیستم تولیدمثل زنان، تأثیر بگذارند.

۱. هورمونهای رشد در لبنیات صنعتی
هورمون رشد گاوی (bST) هورمونی طبیعی است که در غده هیپوفیز گاوها تولید میشود و نقش مهمی در تنظیم رشد و تولید شیر دارد. نسخه مصنوعی این هورمون (recombinant bST یا rBST) بهمنظور افزایش تولید شیر به گاوها تزریق میشود. مصرف شیر و محصولات لبنی حاصل از گاوهایی که با این هورمونها درمان شدهاند، میتواند منجر به ورود مقادیر اندکی از این هورمونها به بدن انسان شود.
۲. تأثیر هورمونهای رشد بر سیستم تولیدمثل زنان
مطالعات نشان دادهاند که مصرف محصولات لبنی حاوی هورمونهای رشد میتواند بر سیستم تولیدمثل زنان تأثیر بگذارد. این تأثیرات ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- اختلال در تعادل هورمونی: مصرف هورمونهای رشد میتواند تعادل هورمونی بدن را مختل کرده و منجر به مشکلاتی مانند آمنوره (قطع قاعدگی) یا اختلال در تخمکگذاری شود.
- افزایش سطح پروتئین واکنشی C (CRP): برخی مطالعات نشان دادهاند که مصرف محصولات لبنی میتواند سطح CRP را افزایش دهد که این نشانگر التهابی میتواند بر باروری تأثیر منفی بگذارد.
- تأثیر بر عملکرد تخمدانها: هورمونهای موجود در شیر میتوانند بر عملکرد تخمدانها تأثیر گذاشته و منجر به کاهش کیفیت تخمکها شوند.

۳. مطالعات مرتبط
در این بخش به برخی از مطالعات معتبر در این زمینه اشاره میشود:
- مطالعهای در سال ۲۰۲۲: این مطالعه نشان داد که مصرف محصولات لبنی حاوی هورمونهای رشد میتواند منجر به افزایش سطح CRP در خون شود که این میتواند بر باروری تأثیر منفی بگذارد.
- مطالعهای در سال ۲۰۲۴: در این تحقیق مشخص شد که مصرف لبنیات کمچرب با افزایش خطر ناباروری ناشی از عدم تخمکگذاری همراه است.
- مطالعهای در سال ۲۰۲۰: این مطالعه نشان داد که مصرف لبنیات پرچرب ممکن است با کاهش خطر ناباروری ناشی از عدم تخمکگذاری مرتبط باشد.

۴. جایگزینهای سالم
برای کاهش تأثیرات منفی هورمونهای رشد در لبنیات صنعتی، میتوان از جایگزینهای سالم استفاده کرد:
- محصولات لبنی ارگانیک: این محصولات از گاوهایی تولید میشوند که بدون استفاده از هورمونهای رشد و آنتیبیوتیکها پرورش یافتهاند.
- محصولات لبنی گیاهی: مانند شیر بادام، شیر سویا و شیر جو دوسر که فاقد هورمونهای رشد هستند و میتوانند جایگزین مناسبی برای محصولات لبنی حیوانی باشند.
- رژیم غذایی متعادل: مصرف میوهها، سبزیجات، غلات کامل و پروتئینهای گیاهی میتواند به حفظ تعادل هورمونی و بهبود سلامت تولیدمثل کمک کند.

۵. نتیجهگیری
استفاده از هورمونهای رشد در صنعت دامداری بهمنظور افزایش تولید شیر میتواند بر سلامت انسانها، بهویژه زنان، تأثیر منفی بگذارد. مصرف محصولات لبنی حاوی این هورمونها ممکن است منجر به اختلال در تعادل هورمونی، افزایش سطح CRP و کاهش کیفیت تخمکها شود. بنابراین، انتخاب محصولات لبنی ارگانیک یا گیاهی و رعایت رژیم غذایی متعادل میتواند به حفظ سلامت تولیدمثل و باروری زنان کمک کند.
منابع:
- “Milk Hormones and Female Infertility” – NutritionFacts.org, 2024.
- “Growth hormone in fertility and infertility: Mechanisms and implications” – PubMed Central, 2022.
- “Low doses of bovine somatotropin enhance conceptus development and fertility in lactating dairy cows” – PubMed, 2014.
- “Female Fertility and the Nutritional Approach: The Most Important Factors” – PubMed Central, 2021.
برای مطالعه بیشتر
https://www.linkedin.com/company/Vegland/
https://virgool.io/VegLand
https://www.instagram.com/mehravamag/