نرخ ماندگاری نخبگان در کشور/ مقاصد اصلی مهاجرت نخبگان ایرانی

به گزارش خبرنگار مهر، سعید خدایگان، در نشست خبری که ۱۹ مردادماه برگزار شد، در پاسخ به سوال خبرنگار مهر، به تشریح آخرین وضعیت رصد مهاجرت و نرخ ماندگاری نخبگان در کشور پرداخت و گفت: یکی از مشکلاتی که همواره با آن روبرو بودیم، خلأ آماری بود؛ به این معنا که هر نهاد و سازمانی بر اساس داده‌های اختصاصی خود، آماری متفاوت از نرخ مهاجرت ارائه می‌داد. برای مثال، وزارت علوم بر آمار دانشجویان تحصیلات تکمیلی، آموزش و پرورش بر دانش‌آموزان سمپاد و باشگاه دانش‌پژوهان جوان بر المپیادی‌ها تمرکز داشتند که این رویه باعث ایجاد ارقام متناقض و متنوع می‌شد.

وی افزود: در ابتدای دولت چهاردهم تصمیم گرفتیم با تجمیع داده‌ها، رصدخانه‌ای برای اعلام دقیق آمار ایجاد کنیم. ما تمام اطلاعات افرادی که در ۱۰ سال گذشته در بنیاد ملی نخبگان شناسایی شده بودند، اعم از المپیادی‌ها و نفرات برتر را بررسی کردیم.

نرخ ماندگاری نخبگان در سال ۱۴۰۳

قائم‌مقام بنیاد ملی نخبگان با بیان اینکه آمار مهاجرت همواره با یک سال تأخیر ثبت می‌شود، گفت: بر اساس داده‌های سال ۱۴۰۳، نرخ ماندگاری در میان خانم‌ها ۸۲ درصد و در آقایان ۸۱ درصد بوده است. در خصوص رتبه‌های برتر کنکور سراسری نیز این نرخ ماندگاری به ۸۳ درصد می‌رسد.

وی در تشریح الگوی سنی مهاجرت توضیح داد: نرخ ماندگاری در سنین ۱۸ تا ۲۰ سال بسیار بالاست (حدود ۹۲ درصد برای آقایان و ۹۶ درصد برای خانم‌ها). با افزایش سن، فرصت‌های مهاجرت نیز تغییر می‌کند و بیشترین بازه سنی برای مهاجرت، بین ۲۷ تا ۳۳ سال است.

کاهش ۳۰ درصدی روند آزادسازی مدارک تحصیلی

خدایگان در ادامه به بررسی روند آزادسازی مدارک تحصیلی پرداخت و گفت: با همکاری دستگاه‌های ذی‌ربط از جمله پلیس مهاجرت، داده‌کاوی‌های دقیقی انجام دادیم تا وضعیت حضور افراد در داخل یا خارج از کشور از طریق مسیرهای مختلف مشخص شود.

به گفته وی، در سال ۱۴۰۳، روند آزادسازی مدارک تحصیلی برای دانشگاه‌های برتر در رشته‌های غیرپزشکی با ۳۰ درصد کاهش نسبت به سال قبل از آن مواجه بوده است. همچنین در بخش صدور گواهی «گود استندینگ» (Good Standing) برای جامعه پزشکی، شاهد کاهش ۱۸ درصدی درخواست‌ها بوده‌ایم. هرچند این آمار به معنای الزامات اولیه برای مهاجرت است، اما کاهش این شاخص‌ها نشان‌دهنده تغییرات محسوسی در روندهاست.

مقاصد اصلی مهاجرت نخبگان

قائم‌مقام بنیاد ملی نخبگان در پاسخ به سوال خبرنگار مهر درباره مقاصد اصلی مهاجرت نخبگان بیان کرد: برای رشته‌های غیرپزشکی، مقاصد اصلی شامل آمریکا (۳۶ درصد)، کانادا (۲۴ درصد)، آلمان (۷ درصد) و انگلستان (۵ درصد) است.

وی ادامه داد: در جامعه پزشکی نیز امارات با ۲۲ درصد، کانادا با ۲۰ درصد، آلمان با ۱۳ درصد و استرالیا با ۱۱ درصد، بیشترین مقاصد مهاجرتی را تشکیل می‌دهند.

خدایگان در پایان تأکید کرد: بسیاری از این تصمیمات برای مهاجرت، ناشی از فشارهای تورمی و وضعیت اقتصادی است و باید برای ایجاد بسترهای مناسب در داخل کشور تلاش بیشتری صورت گیرد.