حل چالش های شهری با کمک دانشبنیانهای مستقر در پارک شهرداری تهران
به گزارش خبرنگار مهر، علیرضا زراسوندی، رئیس پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران در نشست خبری خود که امروز بیستماه مردادماه برگزار شد، به تبیین دلایل شکلگیری سازمان فناوریهای نوین و نوآوری شهری، نقش پارک علم و فناوری شهری و آخرین وضعیت طرحهای فناورانه از جمله زبالهسوز پرداخت.
علیرضا زراسوندی در آغاز سخنان خود ضمن تبریک به خبرنگاران حاضر و قدردانی از پیگیریهای آنان در حوزه علم و فناوری کشو در تشریح علت شکلگیری این سازمان گفت: یکی از چالشهای جدی حال حاضر در دنیا که مبتنی بر فناوری و استفاده از فناوریهای جدید است، حوزه شهر است. یعنی در دنیا از جدیترین چالشهای حوزه فناوری، ورود فناوری به عرصه جامعه و حوزه شهری است. فناوری باید اتفاقی در زندگی و زیست مردم و کیفیت زیست آنها ایجاد کند، چرا که فناوری جایگاه خود را در صنایع مختلف از جمله صنایع هایتک و صنایع نظامی دارد اما یک نگاه جدید در دنیا مطرح است که تقریباً ۲۰ سال است باب شده است؛ بحث فناوریها و نوآوریهای شهری.
به گفته وی، کشور ما طبیعتاً نباید از این قافله عقب بیفتد؛ به همین دلیل بزرگترین شهر کشور، پایتخت و کلانشهر تهران و شهرداری بزرگ تهران، ابرچالشهای کشور را در اختیار دارد؛ یعنی چالشی که در تهران وجود دارد طبیعتاً در کشور نیز وجود دارد و راهحلی که اینجا پیشبینی و ارائه میشود، بر کل کشور نیز قابل اعمال و استفاده است.
وی ادامه داد: شهرداری تهران با توجه به اولویتهای نهگانه یا ابرچالشهای نهگانه شهر تهران شامل ترافیک، حملونقل، مترو، محیطزیست، پسماند و آلودگی هوا، به سمت واحدهای فناور و شرکتهای دانشبنیان کشور دست یاری دراز کرد تا وارد عرصه حل مشکل شوند.
حلقه اتصال اکوسیستم فناوری به یک بنگاه اقتصادی بزرگ
به گفته زراسوندی، سازمان فناوریهای نوین و نوآوری شهر تهران در شهرداری تهران شکل گرفت تا حلقه اتصالی باشد بین زیستبوم فناوری و نوآوری کشور و شهرداری تهران که آن را یک بنگاه اقتصادی بزرگ و یک ابر بنگاه اقتصادی غیردولتی میدانیم و معتقدیم میتواند اتفاقات بزرگی در کشور رقم بزند.
وی توضیح داد: این سازمان به عنوان یک حلقه اتصالی شکل گرفت تا بتواند بیرون و درون شهرداری، سازمانهای داخل شهرداری، معاونتهای مختلف و دوستانی که در شهرداری حضور دارند، دارای ایده، نوآوری و خلاقیت هستند را به بدنه شهرداری وصل کند و در تسهیلگری و حل مشکلات بزرگ شهر تهران کمک کند.
وی افزود: خوشبختانه در مدتی که از زیست این سازمان میگذرد، و تقریباً دو سال از عمر آن سپری میشود، توانسته اتفاقات بزرگی را رقم بزند؛ در حوزه پسماند ورود کرده، در حوزه آلودگی هوا ورود شده و پروژههایی در حوزه مدیریت شهری استارت خورده است.
پارک علم و فناوری شهری؛ بازوی اجرایی سازمان
رئیس پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران گفت: این سازمان علاوه بر ساختاری که خودش دارد، یعنی معاونتها، مدیریتها و اداراتش، یک بازوی اجرایی دارد و به عنوان یک سازمان مؤسس برای پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران عمل میکند.
وی با اشاره به انواع پارکهای علم و فناوری کشور، افزود: ما سه دسته پارک در کشور داریم؛ پارکهای استانی که هر استان یک پارک و بعضی دو پارک دارند و عمدتاً جامعاند و تخصصی نیستند. دسته دوم، پارکهای همجوار با دانشگاهها یعنی پارکهای دانشگاهی هستند که تقریباً ۱۰ تا از آنها در کنار ۱۰ تا دانشگاه سطح یک کشور فعالاند و در حوزه نوآوری کمک میکنند؛ این پارکها ورودی شرکتهای دانشبنیان را تغذیه میکنند.
به گفته زراسوندی، دسته سوم، پارکهای ماموریتگرای کشور هستند که تقریباً هفت هشت پارکاند، مثل پارک فاوا، پارک تات، پارک نیرو نفت و از جمله پارک شهرداری تهران. وی ادامه داد: ما تلاش کردیم واژه «پارک دستگاهی» را به «پارک ماموریتگرا» تغییر دهیم چرا که معنای دقیقتری دارد؛ پارک شهرداری، ماموریتهای شهرداری را اجرا میکند و این پارک توسط سازمان فناوریهای نوین شکل گرفت و بازوی اجرایی حوزه اجرای این سازمان است.
اقدامات در حوزه پسماند و زبالهسوز
زراسوندی در پاسخ به پرسشی درباره اقدامات در حوزه محیطزیست و زبالهها گفت: یکی از موضوعاتی که به جد از طریق یکی از شرکتهای پارک علم و فناوری شهرداری پیگیری میشود، موضوع پسماند و زبالهسوزهاست. چالش جدی این بود که شهرداری بداند کجای سایکل یا چرخه فناوری پسماند است؛ یعنی آیا متکی بر شرکتهای بیرونی باشد، آیا زبالهسوزهای پیشنهادی از خارج از کشور را بیاورد یا بر دانش بومی و شرکتهای دانشبنیان کشور اتکا کند.
وی با اشاره به دستور رئیس سازمان فناوریهای نوین گفت: چهار پنج ماه پیش با دستور ایشان، تیمی از بچههای خبره و نخبه دانشگاهی و شرکتهای دانشبنیان کشور آمدند و با دستور شخص آقای شهردار، یک بررسی اولیه و مروری بر مطالعات پسماند انجام دادند و مدلی برای شهر تهران پیاده کردند؛ بهترین مدل، مدل تلفیقی دانسته شد که تنها زبالهسوز نباشد.
به گفته وی، این کار مورد توجه شهردار قرار گرفت و موفق شدند مسیر بسیار صعب و دشواری را برای حوزه پسماند با محوریت زبالهسوزی کوتاه کنند و گزارش به شهردار داده شد.
وی افزود: یکی از شرکتهای دانشبنیان حوزه پسماند با تخصص زبالهسوزی در پارک ما در حال تدارک است. متخصصان معتقدند سه تا شش روش تکنیکال مختلف وجود دارد که زبالهسوزی یکی از آنهاست؛ در اروپا زبالهسوزی با روش پلاسما انجام میشود.
خروج از قرارداد چینی؛ اتفاق بزرگ در حوزه پسماند
زراسوندی در خصوص اجرای پایلوت زبالهسوز گفت: مدل تفهیمی و مطالعه شدن انجام شده، اجرا شده، پایلوت اجرا شده و شهردار توجیه شده است به گونهای که از آن قرارداد چینی تا حدی خارج شده است.
وی ادامه داد: با توجه به شرایطی که کشور دارد، اتکا به بیرون مشکل دارد؛ هزینههای آنچنانی دارد و شاید آن شرکت، مینتنس خاصی به ما ندهد. این دو شرکت ورود کردند، تستهای لازم را انجام دادند و چهار مدل تولید برق، تولید سوخت و تولید پودر توسط آنان انجام شده است. در این فازهای اول بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ تن حتی اگر کمتر از این هم باشد، به قول آقای شهردار، اگر بتوانیم ۵۰۰ یا هزار تن کم کنیم با این شرایط کشور اتفاق خیلی بزرگی است.
به گفته رئیس پارک، همین که فناوری ایرانی داشته باشید خیالتان راحت میشود و هزینهها اصلاً قابل مقایسه نیست؛ یعنی این اعداد آنقدر اختلاف دارند که هر مدیری را توجیه میکند.
وی خاطرنشان کرد: وظیفه ما این است که حمایت شود تا کار در حد طرح آزمایشی نماند و ماندگار باشد؛ چون وقتی شرکتی پشتیبان داشته باشد، همین اتفاقهایی که میگویید رقم میخورد، اما وقتی شرکت بخش خصوصی به تنهایی ورود کند و نهادی پشتیبانش نباشد، مشکلات پیش میآید. آنها وقتی این شرکتها انتخاب شدند و مدل تفهیمی کار در حوزه پسماند و زباله ایجاد شد، چند ماه وقت گذاشته شد تا مجموعه شهرداری تهران توجیه شود که این اتفاق باید بیفتد؛ شخص شهردار شرکت را پیگیری میکند و شخصاً زنگ میزند و بازدید میکند و تاکید دارد پایلوت هرچه زودتر اجرا و آنالیزهای لازم گرفته شود.
پذیرش ۸۸ شرکت دانش بنیان و فناور در پارک علم و فناوری شهرداری در سال ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵
زراسوندی درباره روند پذیرش شرکتها در پارک گفت: در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ طی فراخوانهای مختلف، ورودیهای پارکهای علم و فناوری مشخص است؛ فردی شرکت را معرفی میکند یا فراخوان در اکوسیستم فناوری و نوآوری کشور داده میشود یا از طریق وزارتخانهها و دانشگاههای مختلف. تمامی این مسیرها انجام شد و تقریباً ۸۸ شرکت وارد چرخه جذب و پذیرش ما شدند.
وی ادامه داد: فرایند جذب و پذیرش مستمر است و هر دو هفته یکبار شوراهای جذب و پذیرش در همه پارکها از جمله ما، پذیرش را توسط کارگروههای فنی و اقتصادی انجام میدهند.
وی افزود: خوشحالم به اطلاع شما برسانم تقریباً ۴۰ شرکت دانشبنیان و واحد فناور در فراخوان اول در پارک علم و فناوری ما مستقرند.
چهار لوکیشن پارک؛ از بوستان گفتگو تا سیمان ری
رئیس پارک علم و فناوری شهری گفت: زمانی که شورای گسترش آموزش عالی کشور مجوز پارک را میدهد، پارک باید یک UTM یا مختصات جغرافیایی مشخص داشته باشد؛ اراضی و مستحدثات پارک علم و فناوری شهری شهرداری تهران چهار UTM دارد؛ مجموعه گفتگو (بوستان گفتگو)، مجموعه بوستان ولایت، مجموعه سیمان ری و مجموعه اتحاد.
به گفته وی، با حمایت شهردار و پشتکار رئیس سازمان فناوریها در جهت رفع مشکلات حقوقی و مالی، در سال گذشته فاز اول یعنی مجموعه ولایت افتتاح شد.
وی افزود: همزمان مجموعه اتحاد را شروع کردیم؛ مجموعاً ۳۵ هزار مترمربع در مجموعه اتحاد و حدود ۴۰ هزار مترمربع در مجموعه ولایت در یک سال به زیستبوم فناوری و نوآوری کشور اضافه شد؛ این کار بزرگی است و مجموعههایی مثل شهرداریها میتوانند این کار را انجام دهند. نزدیک به ۴۰ هزار متر فضای کاری و کارگاهی به این شرکتها اختصاص داده شده است.
زراسوندی با اشاره به مجموعه سیمان ری گفت: مدل مفهومی که برای آن دیده شده، حوزه فناوریهای نرم و صنایع خلاق است که متناسب انتخاب شده؛ آنجا لوکیشن تاریخی شهر تهران است و میتواند جاذبههای توریستی داشته باشد چون تقریباً از اولین کارخانه مکانیزه ایران محسوب میشود. آنجا موتورها و ماشینآلات خیلی قدیمیای دارد و لوکیشن فیلمهای زیادی هم بوده است. ارهای اداریاش انجام شده و انشاءالله امسال کار اجرایی شروع میشود.
وی تاکید کرد: ما توانایی آن را داریم که حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰ شرکت دانشبنیان را تا آخر سال حمایت کنیم و همه اینها در حوزه اولویتهای نهگانه یعنی حوزههای اولویت شهری هستند؛ مثل حملونقل، ترافیک، آلودگی هوا، پسماند، مترو و سلامت شهری.
روند پذیرش شرکتها در پارک ماموریتگرا
زراسوندی درباره شرایط پذیرش در پارک گفت: در هیچیک از ۵۹ پارک علم و فناوری کشور، هیچ فرد حقیقی و حقوقی نمیتواند وارد پارک شود، قرارداد استقرار ببندد یا واحد فناور و گواهی واحد فناور بگیرد مگر اینکه ایدهاش تأیید شده باشد؛ پس هر طرحی وارد پارک شود باید مجوز تولید و ورود به تولید نیمهصنعتی را داشته باشد. داوری فنی و داوری اقتصادی انجام میشود همانطور که در همه پارکها روند همین است.
وی افزود: در پارکهای جامع و استانی هر ایدهای میتواند وارد شود، اما در پارکهای ماموریتگرا، شرکت یا واحد فناوری که وارد پارک میشود باید حتماً در همان اولویتها یا ماموریتهایی باشد که در اساسنامه پارک تعریف شده است. شرکتها، واحدهای فناور و هستههای فناور وارد سامانه جذب و پذیرش میشوند، مدارک از آنها خواسته میشود و غربالگری اولیه توسط معاونت فناوری و نوآوری پارک انجام میشود که آیا ایده قابلیت اجرا دارد و به اولویتهای پارک میخورد یا نه.
وی ادامه داد: سپس وارد کارگروه جذب و پذیرش میشوند که داوران فنی، داوران اقتصادی مرتبط با همان حوزه وجود دارد و امتیازدهی میشوند؛ در حال حاضر با رشد خوب حوزه فناوری در کشور، سختگیرانه هم عمل میکنند. پس از طی این پروسه، شرکتها وارد پارک میشوند، قرارداد استقرار میبندند و گواهی واحد فناور دریافت میکنند؛ مهمترین تسهیلات، معافیتهای مالیاتی است که معمولاً مورد استقبال شرکتها قرار میگیرد.
حمایتهای مالی و فرصت تجاریسازی
رئیس پارک در پاسخ به پرسشی درباره حمایتهای پارک از شرکتها گفت: پارکهای علم و فناوری بر اساس اساسنامه و رسالتشان از جنبههای مختلف شرکتها را حمایت مالی میکنند؛ وامهای کمبهره و تسهیلات داده میشود، استفاده از ظرفیت صندوق نوآوری و شکوفایی کشور و بانکها و صندوقهای پژوهش و فناوری استانها و پارکها انجام میشود، چون هر پارک میتواند صندوق پژوهش و فناوری مستقل داشته باشد.
وی ادامه داد: اما پارک ماموریتگرا مثل پارک ما باید اتفاقات بهتری ایجاد کند؛ ما شهرداری تهران را به عنوان یک بنگاه اقتصادی بزرگ و بینظیر میدانیم. بزرگترین چالش واحدهای فناور و شرکتهای دانشبنیان کشور، حوزه تجاریسازی و ورود به بازار است، هرچند معاونت علمی، صندوق نوآوری و شکوفایی، پارکها و دانشگاهها در حد توان پای کار آمدند. در پارکهای ماموریتگرا که در کنار مجموعهای قرار میگیرند که هم مشکل دارد و هم توان مالی، عرضه و تقاضا کنار هم هستند و فاصله عرضه و تقاضا یک اتاق است؛ شرکتها راهکار میدهند، عقد قرارداد میکنند و بحث تجاریسازی تقریباً مشکل ندارد و بسیار سهلالوصولتر است. آقای دکتر زاکانی در این مدت خیلی بر حمایت از شرکتها تاکید داشته و در نمایشگاههایی مانند خشت طلایی نیز این حمایت دیده میشود.
وی به برنامه «سیتکس» به عنوان یک ابررویداد در حوزه فناوری و نوآوری شهری اشاره کرد و گفت: به دلیل جنگ مداومی که داشتیم این رویداد مدام به تاخیر افتاده؛ هدف سیتکس این است که شرکتها، واحدهای فناور و فناوران حوزه شهری کنار هم قرار بگیرند و شهرداری تهران و سایر کلانشهرها و نهادهای کشور از این محصولات حمایت ویژه کنند و برنامههای زیادی در حوزه تجاریسازی در آن دیده شده است.
پروژههای اجرایی؛ از انرژی خورشیدی تا دستیار هوش مصنوعی
به گفته زراسوندی، در حوزه انرژی خورشیدی، با اداره کل محیطزیست شهرداری یکی از شرکتهای پارک ورود کرده و قرار است پروژه پایلوت ایستگاههای انرژی خورشیدی اجرا و برق تولید شود و قراردادی با اداره برق دارند. در حوزه سازمان میادین و میوه و ترهبار هم یکی از شرکتها بحث دستیار هوش مصنوعی را برای دوربینهای نظارتی راه انداخته و همین دو سه روز پیش محصول تحویل سازمان داده شد و در حال تست هستند؛ اتفاق بزرگی بود در حوزه کیفیت محصول و سورتینگ آنلاین محصول.
حمایت فراتر از پول؛ حل بروکراسی اداری
زراسوندی تاکید کرد: این نکته را لطفاً جا بیندازید که وظیفه همه ما این است که به مردم اطلاع دهیم که بحث شرکتهای دانشبنیان ما تنها بحث مالی نیست؛ بروکراسیهای اداری، پیچوخمهای اداری، بحث ضمانتنامهها و چگونگی بستن قرارداد هم مشکل است.
وی افزود: چندین سال با این بچهها کار کردهام و میگویند فقط پول مسئله نیست؛ شرکتهایی که میخواهند با ما قرارداد ببندند، گاهی ضمانتنامه میخواهند. ما باید کار را راحتتر کنیم تا بتوانیم با بازار، شرکت یا سازمان در ارتباط باشیم؛ این کارها را ما انجام میدهیم و پروژههایی که عرض کردم به راحتی در حوزه شهرداری اجرا میشود.
وی ادامه داد: این چند پروژه از ایده تا پدیده یعنی تا عقد قرارداد زیر یک دو ماه بوده است؛ در جای دیگر این اتفاق خیلی کمتر میافتد. واقعیت این است که مجموعه شهرداری تهران به این رسیده که سازمان فناوریهای نوین و نوآوری شهری میتواند بسیاری از مشکلاتش را به واسطه زیستبوم فناوری و نوآوری کشور حل کند؛ اینکه این ادبیات جا بیفتد، اتفاق بزرگی است.
به گفته زراسوندی، سازمان فناوریهای نوین و نوآوری شهری که بیش از دو سال از عمر آن میگذرد، به عنوان حلقه اتصال جامه فناوری کشور با بدنه شهرداری، مسیر تازهای را برای حل ابرچالشهای کلانشهر تهران با اتکا به توان بومی گشوده و پارک علم و فناوری شهری با چهار لوکیشن فعال، میزبان دهها شرکت دانشبنیان در اولویتهای نهگانه شهری است.
منبع خبرگزاری مهر
