امکان ارتقای اساتید از طریق آموزش ممکن شد؛ عبور از مقاله محوری

علی خاکی‌صدیق، رئیس مرکز هیئت امنا و ممیزه وزارت علوم، در گفتگو با خبرنگار مهردر خصوص آخرین وضعیت آیین‌نامه ارتقای مرتبه اعضای هیئت علمی آموزشی، پژوهشی و فناوری دانشگاه ها گفت: آیین نامه ارتقاء، پس از طی چندین جلسه بررسی در کمیسیون‌های شورای عالی انقلاب فرهنگی، در انتظار تصمیم نهایی صحن شورا است.

وی افزود: این آیین‌نامه از سوی وزیر علوم برای بررسی، تأیید و تصویب به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارسال شده و نمایندگان وزارت علوم نیز در جلسات کمیسیون‌های مربوطه برای ارائه توضیحات حضور داشته‌اند.

رئیس مرکز هیئت امنا و ممیزه وزارت علوم با بیان اینکه در آیین‌نامه جدید، رشته‌های مختلف به‌صورت متفاوت و متناسب با ماهیت خود دیده شده‌اند، اظهار کرد: در این آیین‌نامه مسیرهای ارتقا متنوع شده و موضوعاتی مانند حل مسئله، فناوری و حوزه‌های کاربردی نسبت به گذشته پررنگ‌تر شده‌اند.

خاکی‌صدیق افزود: در نسخه جدید آیین‌نامه، رویکرد مقاله‌محوری به‌عنوان تنها مسیر ارتقا حذف شده و اگرچه مقاله همچنان می‌تواند در ارتقای پژوهشی نقش داشته باشد، اما دیگر شرط انحصاری نیست.

به گفته او، مسیرهای دیگری نیز از جمله ارتقا از طریق آموزش پیش‌بینی شده است.

رئیس مرکز هیئت امنا و ممیزه وزارت علوم همچنین تأکید کرد : دانشگاه‌ها با توجه به مأموریت‌های اختصاصی خود می‌توانند پیشنهادهایی برای اصلاح آیین‌نامه ارتقا ارائه دهند؛ پیشنهادهایی که پس از تصویب در هیئت ممیزه دانشگاه، به هیئت ممیزه مرکزی ارسال می‌شود تا در صورت تأیید، به اجرا برسد.

خاکی‌صدیق این موضوع را یکی از محورهای مهم آیین‌نامه دانست و گفت: دانشگاه‌ها باید به‌طور جدی به این ظرفیت توجه کنند.

به گزارش مهر، فرآیند تحول در نظام ارتقای اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها که سال‌هاست مورد بحث جامعه دانشگاهی کشور قرار دارد، اکنون به ایستگاه آخر رسیده است.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های آیین‌نامه در حال تصویب، عبور از مدل «مقاله‌محوری» است که پیش‌تر انتقادات بسیاری را به همراه داشت. دکتر خاکی‌صدیق با تأکید بر اینکه مقاله دیگر تنها شرط ارتقا نیست، از تنوع‌بخشی به مسیرهای رشد اعضای هیئت علمی خبر داد.

محورهای اصلی تغییرات

برخلاف آیین‌نامه‌های پیشین، در نسخه جدید برای رشته‌های مختلف (علوم انسانی، مهندسی، هنر و…) مسیرهای متفاوتی تعریف شده است.

مسیرهای آموزشی برای ارتقای اعضای هیئت علمی باز شده است.

حوزه‌های «حل مسئله» و «فناوری» به‌عنوان شاخص‌های کلیدی در ارتقای اعضای هیئت علمی پررنگ‌تر از قبل دیده شده‌اند.

اختیارات ویژه به دانشگاه‌ها؛ مأموریت‌گرایی به جای دستورالعمل‌های متمرکز

یکی از نقاط قوت آیین‌نامه جدید که مورد تأکید مقام مسئول در وزارت علوم قرار گرفته، اعطای اختیار به هیئت‌های ممیزه دانشگاه‌هاست. بر این اساس، دانشگاه‌ها می‌توانند متناسب با مأموریت‌های استانی و اختصاصی خود، اصلاحاتی را در شاخص‌های ارتقا اعمال کنند. این اصلاحات پس از تصویب در هیئت ممیزه دانشگاه، در صورت تأیید نهایی در هیئت ممیزه مرکزی وزارت علوم، قابلیت اجرایی خواهند داشت.

چرا این تغییر اهمیت دارد؟

طی سال‌های اخیر، جامعه دانشگاهی بارها نسبت به پیامدهای منفی «مقاله‌محوری» هشدار داده بودند؛ مدلِ ارتقایی که منتقدان آن را عامل «افت کیفیت علمی» و «بی‌توجهی به نیازهای واقعی جامعه و صنعت» می‌دانستند. اکنون با اجرایی شدن این آیین‌نامه، پیش‌بینی می‌شود که اساتید کشور انگیزه بیشتری برای ورود به پروژه‌های صنعتی، فناورانه و حل چالش‌های کلان کشور داشته باشند.

جامعه دانشگاهی کشور اکنون در انتظار اعلام رسمیِ ابلاغیه نهایی از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی است تا بر اساس آن، مسیر حرفه‌ای اعضای هیئت علمی بر پایه مأموریت‌های نوین آموزش عالی کشور بازتعریف شود.