افزایش ۴۰ درصدی سود گردشگری با راهبردهای مقابله با بحران

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از دانشگاه تهران، این مطالعه که بر اساس داده‌های واقعی گردشگری سلامت ایران توسعه یافته است، نشان می‌دهد پیاده‌سازی راهبردهای تاب‌آوری می‌تواند سود زنجیره تأمین را تا ۴۰ درصد افزایش دهد و به مدیران کمک کند شبکه‌های خدماتی خود را در برابر چالش‌های پیچیده قرن ۲۱ بیمه کنند.

زینب سازور، عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی صنایع دانشکدگان فنی که این پژوهش را در قالب یک پایان‌نامه کارشناسی ارشد راهنمایی کرده است، درباره اهمیت انجام این پروژه گفت: «صنعت گردشگری سلامت، به عنوان یکی از پیشران‌های اقتصادی، در سال‌های اخیر با چالش‌های بی‌سابقه‌ای از جمله همه‌گیری کرونا و نوسانات جهانی مواجه بوده است. در پاسخ به این چالش‌ها، این پژوهش با استفاده از مدل‌های بهینه سازی ریاضی برای طراحی اکوسیستمی تاب آور برای زنجیره‌های تأمین خدمات گردشگری سلامت انجام شده است که می‌تواند الگوی عملیاتی جدیدی برای مدیریت این صنعت در دوران پساکرونا باشد. این تحقیق فراتر از نگاه‌های سنتی، بر ترکیب «تاب‌آوری»، «مسئولیت اجتماعی» و «بهینه‌سازی ریاضی» تأکید دارد.»

عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی صنایع دانشکدگان فنی دانشگاه تهران، با بیان اینکه چارچوب پیشنهادی این مدل، از دو مرحله تشکیل شده است، گفت: «در مرحله نخست، یک سیستم پشتیبان تصمیم‌گیری مبتنی بر روش‌های فازی چندمعیاره (Fuzzy DEMATEL) و Fuzzy ANP توسعه یافته است که به مدیران کمک می‌کند تأمین‌کنندگان خدمات درمانی و رفاهی را بر اساس ۱۱ معیار متنوع از جمله هزینه، کیفیت خدمات، تجربه کارکنان، رعایت پروتکل‌های بهداشتی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و عملکرد زیست‌محیطی ارزیابی و انتخاب کنند.

در مرحله دوم، یک مدل برنامه‌ریزی ریاضی چندهدفه غیرخطی عدد صحیح مختلط (MINLP) طراحی شده است که به طور همزمان سه هدف بیشینه‌سازی سود کل زنجیره، بیشینه‌سازی امتیاز تأمین‌کنندگان منتخب و بیشینه‌سازی رضایت مشتریان را دنبال می‌کند. این مدل چنددوره‌ای و چندخدمتی، انواع خدمات پزشکی، درمانی و جرّاحی را در کنار خدمات اقامتی و صدور ویزا پوشش می‌دهد.

سازور، در نظر گرفتن راهبردهای تاب‌آوری برای پیشگیری از وفقه در ارائه خدمات در صورت بروز اختلال را یکی از نوآوری‌های این پژوهش برشمرد و گفت: «ارائه راهبردهای تاب‌آوری موجب می‌شود تا در صورت بروز اختلال، خدمات بدون وقفه ادامه یابد. علاوه بر این، به دلیل محدودیت ظرفیت صدور ویزا در ایران، یک راهبرد برون‌سپاری خدمات صدور ویزا میان مراکز گردشگری سلامت پیشنهاد شده است که موجب افزایش انعطافپذیری شبکه می‌شود.»

وی افزود: با توجه به وجود عدم‌قطعیت در پارامترهایی مانند تقاضا، هزینه‌ها و شدت اختلالات، محققان از روش ترکیبی Fuzzy Robust Stochastic Programming (FRSP) استفاده کرده‌اند که مزایای برنامه‌ریزی تصادفی، منطق فازی و بهینه‌سازی استوار را یکجا ترکیب می‌کند.

نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که به کارگیری راهبردهای تاب‌آوری می‌تواند سود زنجیره تأمین را حدود ۴۰ درصد افزایش دهد و در عین حال، کیفیت خدمات و رضایت بیماران را نیز بهبود بخشد.

به گفته محققان این پژوهش، این مطالعه یکی از جامع‌ترین مطالعات در حوزه طراحی زنجیره تأمین گردشگری سلامت محسوب می‌شود که برای نخستین بار، ارزیابی تأمین‌کنندگان، تاب‌آوری، راهبردهای بازاریابی، برون‌سپاری و مدل‌سازی عدم‌قطعیت را در قالب یک ساختار ریاضی دو مرحله‌ای یکپارچه ترکیب کرده است. این چارچوب می‌تواند به عنوان یک ابزار راهبردی برای سیاست‌گذاران و مدیران ارشد گردشگری سلامت عمل کند تا شبکه‌های خدماتی خود را در برابر چالش‌های پیچیده قرن ۲۱ بیمه کنند و صنعت گردشگری سلامت را از یک بازار پراکنده به یک زنجیره تأمین تاب‌آور و یکپارچه تبدیل سازد.