تلاش جدی دانشگاه تهران برای رهایی از بودجه دولتی

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از دانشگاه تهران، مهدی قاسمیه رئیس دانشکدگان فنی دانشگاه تهران با اشاره به شرایط اقتصادی کشور و فشارهای مالی سال‌های اخیر، افزود: «در گذشته، به دلیل وفور نسبی منابع، تفکیک دقیق بودجه‌ها چندان ضروری به نظر نمی‌رسید، اما امروز شفافیت درآمد و هزینه یک الزام مدیریتی است.

تفکیک بودجه؛ تصمیمی سرنوشت‌ساز برای دانشکدگان فنی

وی با بیان اینکه بودجه دانشکده‌های زیرمجموعه دانشکدگان فنی، در دوره جدید به‌صورت مستقل تعریف شده است، تصریح کرد: «هر دانشکده بر اساس عملکرد خود، سهم مشخصی از منابع را دریافت می‌کند و مسئولیت مدیریت هزینه‌ها نیز بر عهده خود آن‌هاست. البته نظارت مرکزی همچنان وجود دارد، اما این استقلال نسبی، امکان برنامه‌ریزی دقیق‌تر و استفاده بهینه از منابع را فراهم کرده است.

تقویت آموزش‌های مهارتی با هدایت هدفمند آموزش‌های آزاد

رئیس دانشکدگان فنی دانشگاه تهران با اشاره به فعالیت مرکز آموزش‌های آزاد فنی گفت: این مرکز از قدیمی‌ترین و فعال‌ترین مراکز آموزش آزاد دانشگاه تهران است و در دوره اخیر تلاش شد فعالیت‌های آن به‌صورت هدفمند و متناسب با نیازهای کشور، هم در حوزه مهندسی و هم در حوزه‌های مدیریتی، هدایت شود. اگرچه هنوز تا نقطه مطلوب فاصله داریم، اما مسیر حرکت مشخص شده و آموزش‌های مهارتی به‌تدریج در حال تقویت است».

ارتباط با صنعت؛ ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای رشته‌های مهندسی

قاسمیه با تأکید بر ماهیت کاربردی رشته‌های مهندسی گفت: ارتباط با صنعت برای دانشکدگان فنی یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت است. اساتید علاوه بر آموزش و پژوهش، باید درگیر پروژه‌های صنعتی باشند تا هم دانش به‌روز شود و هم مسائل واقعی صنعت به دانشگاه منتقل شود.

وی از توسعه همکاری‌ها با صنایع مختلف، به‌ویژه در زنجیره فولاد خبر داد و افزود: از معادن تا صنایع فولادسازی و کاربردهای اجرایی، ارتباطات گسترده‌ای با شرکت‌های بزرگ و متوسط برقرار شده که منجر به تعریف پروژه‌های پژوهشی، برگزاری همایش‌ها و ایجاد فرصت‌های عملی برای دانشجویان شده است. یکی از دستاوردهای مهم این تعامل، ورود دانشجویان به پروژه‌های صنعتی در دوران تحصیل یا پس از فراغت از تحصیل است؛ تجربه‌ای که نقش مهمی در مهارت‌آموزی و اشتغال‌پذیری آن‌ها دارد.

تشکیل کمیته «تحول آموزش» در دانشکدگان فنی؛ بازنگری جدی در رشته‌های مهندسی

قاسمیه از شکل‌گیری کمیته «تحول آموزش» در دانشکدگان فنی خبر داد و گفت: ساختار کلاسیک رشته‌های مهندسی دیگر پاسخگوی نیازهای امروز جامعه و جهان نیست. حرکت به‌سوی رشته‌های میان‌رشته‌ای و بازنگری جدی در برنامه‌های درسی، از محورهای اصلی این تحول است. این فرآیند نیازمند زمان، بررسی دقیق و اجماع کارشناسی است و هنوز به نتیجه نهایی نرسیده، اما به‌طور جدی در دستور کار قرار دارد.

رئیس دانشکدگان فنی دانشگاه تهران، اصلاح و تقویت زیرساخت‌های معرفی بین‌المللی را نخستین گام در مسیر بین‌المللی‌سازی دانست و گفت: وب‌سایت دانشکدگان فنی به‌عنوان مرجع مراجعه، باید بتواند مخاطبان خارجی را جذب کند. تولید محتوای چندرسانه‌ای بین‌المللی، ارتباط با دانشگاه‌های خارجی و تمرکز بر شاخص‌های مؤثر در رتبه‌بندی‌های جهانی از جمله اقداماتی است که برای بهبود جایگاه بین‌المللی دانشکدگان فنی در حال پیگیری است.

نقش استاد در مهارت‌گریزی و مدرک‌گرایی

قاسمیه در پاسخ به پرسشی درباره مهارت‌گریزی در آموزش عالی گفت: بخش مهمی از این موضوع به نقش استاد بازمی‌گردد. نحوه تدریس، میزان درگیر کردن دانشجو و پیوند دادن مباحث نظری با مسائل عملی، تعیین‌کننده میزان مهارت‌آموزی است. دانشکده‌ها سیاست‌گذاری می‌کنند، اما اجرای واقعی آموزش مهارتی در کلاس درس و توسط استاد اتفاق می‌افتد.

وی با اشاره به ظرفیت بالای دانشگاه‌های بزرگ کشور برای پاسخ‌گویی به نیازهای فناورانه صنعت گفت: دانشگاه تهران این توان را دارد، اما شرط اصلی، اعتماد صنعت به دانشگاه است. در برخی حوزه‌ها این اعتماد شکل گرفته، اما در صنایع سنتی هنوز فاصله وجود دارد.

رئیس دانشکدگان فنی دانشگاه تهران یکی از حوزه‌های مغفول را علوم پایه دانست و گفت: ریاضی و فیزیک، ستون فقرات رشته‌های مهندسی هستند، اما باید با روش‌های جذاب، ابزارهای نوین و آموزش‌های تعاملی تدریس شوند تا دانشجویان ارتباط عمیق‌تری با این دروس برقرار کنند. دانشگاه‌ها ترکیبی از حل مسئله و تولید علم هستند و دانشکدگان فنی ناگزیر است هم به مسائل واقعی کشور پاسخ دهد و هم در مرزهای دانش حرکت کند.

ساماندهی طرح‌های عمرانی و بهینه‌سازی فضاها

رئیس دانشکدگان فنی با اشاره به اینکه در طول دو دهه اخیر طرح‌های عمرانی زیادی در دانشگاه تعریف شده است که برخی واقعاً ضروری نبوده‌اند، از نگاه کمّی و عمرانی صرف به مقوله نیازهای آموزش عالی انتقاد کرد و گفت: متأسفانه ما همه امر توسعه را در ساخت ساختمان‌های جدید می‌بینیم، در حالی که این بخش از نیازهاست و توسعه نرم افزاری و سخت افزاری شاید نیاز ضروری‌تری است، به همین دلیل است که بسیاری طرح‌ها در کشور فعال می‌شود و بودجه‌های فراوانی را هم صرف می‌کند، در حالیکه می‌توان با استفاده بهینه از فضاهای موجود و ساماندهی آنها، این نیاز را به نحو دیگری برطرف کرد.

استاد دانشکده مهندسی عمران دانشکدگان فنی ادامه داد: من مُنکر توسعه و نیاز به ساختمان نیستم، اما اگر قرار است ساختمانی ساخته شود، باید واقعاً برای نیازهای سنجیده شده باشد و سایر فضاها مدیریت شود؛ کاری که یک دوره در دانشکدگان فنی انجام دادیم و تجربه بسیار موفقی بود، به نحوی که شاید ما را از ساخت یک ساختمان اضافه با بودجه چند صد میلیارد تومانی بی‌نیاز کرد. امیدواریم این تجربه در دانشگاه هم مورد توجه قرار گیرد.

ظرفیت دانشگاه تهران برای رهایی از بودجه دولتی

وی در پایان با تأکید بر ظرفیت‌های دانشگاه تهران اظهار کرد: دانشگاه تهران این توان را دارد که با استفاده از دارایی‌ها، ظرفیت‌های انسانی و ارتباط با صنعت، وابستگی خود به بودجه دولتی را به حداقل برساند؛ به شرط آنکه ساختارهای تصمیم‌گیری، انعطاف‌پذیرتر و متناسب با ماهیت دانشکده‌ها طراحی شود.